Temel Linux Komutları

Linux serimize verdiğimiz uzun aradan sonra hızlı bir şekilde bu seriye devam ediyoruz. Linux işletim sistemi biraz farklı bir sistem, öyle windows gibi her şey elinize hazır gelmiyor. Tembel olmak istemeyen her şeyi sorgulayan biriyseniz linuxu kullanmak size zor gelmeyecektir. Hatta alışınca bırakmak istemeyeceksiniz. Özellikle terminal ekranını. :)

Gelelim konumuzaa..

Linux terminalinde çeşitli komutlar ile işlerimizi halletmek ve sistemimiz hakkında bilgi öğrenmemiz mümkün. Yalnız şunu da unutmamak gerek. Her linux komutu sevimli değildir. Bu ne demek oluyor. Öyle komutlar var ki, bilgisayarınızın sağlığı için kullanmamanız gerek. :) Sisteminizin sağlığı için her komutu araştırmadan kullanmayın. Bu arada yazımı korkmadan okuyabilirsiniz, zaten bu komutlar hem temelde işinize yarayacak komutlar hem de sevimli komutlardır. Hadi öyleyse başlayalım. :)

pwd komutu: O an terminali açtığımızda hangi dizinde olduğumuzu söyler.

cd komutu: Bu komut parametreli çalışır cd/dizinadi yazıldığında istenilen dosyaya ulaşılmasını sağlar. Tek başına yazıldığında ise sizi üst dizine götürür.

id [kullanıcı adi]: Yanına yazdığınız kullanıcı adı ile bu kullanıcının gruplarını vb. listeler.

last komutu: Sisteme en son grişi yapan kullanıcıları geçmişten şu ana sıralar.

history komutu: Terminal üzerinde daha önce yazılmış komutların listesini verir.

Not: Daha devamı vardı ama örnek teşkül etsin diye bu kısmını aldım. :))

top komutu: top sistemde o an çalışan uygulamaların listesini size getirir.

killall komutu: Bu birçok farklı parametre ile kullanılabiliriz. Bizim en çok kullandığımız, “killall -9 progam_ismi”. Örneğin bilgisayarda Skype uygulaması çalışıyor ve sıkıntı çıktı “top” komutu ile “command” sekmesinden ismini görüyoruz ve şunu yazıyoruz “killall -9 skype”. Bu işlemi yaparken root olmayı unutmayın.

cat komutu: Genelde bir dosyanın içini okumakta kullanıyoruz.
free komutu: Bilgisayarınızdaki bellek kullanımı gösterir.

lspci komutu: Bilgisayarınızdaki PCI'a bağlı donanımları gösterir.

man komutu:  man komutu hem komut hem de kavram olarak kullanılır. man klavuz anlamına gelir. Örneğin bir komut hakkında bir şey öğrenmek istiyorsanız, "man komut" yazarsanız komut hakkında terminal ekranında bilgi gelecektir.

rm -rf komutu: Hem dizinleri, hem de uygulamaları silmek için kullanılırız. Bu işlemi sistem dosyalarında yapmak için root olmayı unutmayın.

su & sudo komutu: Bundan sıkça bahsedeceğim. Su: Super User yani Root anlamına gelmektedir. Sistemde tam yetkili kullanıcı erişimi almak için kullanılır. “su -” komutuyla bütün işlemlerimizi root olarak yaparken, “su -c 'komut'” ile sadece o vereceğimiz komutu root olarak yapmamızı sağlar. Unutmamak gerekir ki sistemde root olarak gezmek tehlikelidir ve sürekli root olarak gezmemelisiniz.

“sudo” komutu iste genel sadece bazı dağıtımlarda ön tanımlı olarak gelmektedir. Bunu kullanmak isterseniz, ve dağıtımınız Linux Mint, Ubuntu değilse (başka dağıtımlarda bunlar var mı bilmiyorum), sudo komutunu elle kullanmanız gerekecektir.

mkdir komutu: Klasör oluşturmak için kullanılan bir komuttur. Bazı yerlerde bunu kullanmak için root olmanız gerekmektedir. 

clear komutu: Terminal ekranını temizlemek için kullanılır.

İleriki yazı serilerimizde daha farklı komutları paylaşacağım, görüşmek üzere..

İyi çalışmalar. :))